1. Trang bị kiến thức sinh hoạt vợ chồng
Đối với những bạn trẻ chưa có kinh nghiệm về tình dục, việc khám sức khỏe trước khi kết hôn sẽ trang bị cho họ kiến thức, tâm lý về đời sống chăn gối. Nhờ vậy, các cặp đôi sẽ tránh được những khúc mắc phát sinh trong sinh hoạt vợ chồng, tiến tới hòa hợp tình dục – nền tảng quan trọng của một cuộc hôn nhân hạnh phúc.
Thực tế, nhiều cặp đôi chỉ nghĩ đến khám sức khỏe trước khi kết hôn khi ngày cưới đã cận kề. Trong khi đó, các chuyên gia y tế cho rằng chủ động thăm khám sớm là bước chuẩn bị cần thiết, giúp bảo đảm sức khỏe sinh sản, nâng cao chất lượng đời sống hôn nhân và tạo nền tảng cho một thai kỳ an toàn, thế hệ tương lai khỏe mạnh.
2. Tầm soát các bệnh truyền nhiễm
Trước khi bước vào đời sống hôn nhân, hai bạn cần làm các xét nghiệm tầm soát các bệnh truyền nhiễm như viêm gan B, HIV, HCV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Nhờ đó, bạn sẽ hạn chế được khả năng lây bệnh cho bạn đời (nếu chẳng may bị bệnh) cũng như có kế hoạch điều trị bệnh sớm.
3. Phát hiện sớm các bệnh lý sinh sản
Khám sức khỏe sinh sản tiền hôn nhân là sự chuẩn bị tốt nhất cho quá trình sinh nở của người phụ nữ, tạo tiền đề cho sự ra đời của những em bé khỏe mạnh sau này. Trong trường hợp một trong hai người gặp vấn đề về sinh sản như u nang buồng trứng, tinh trùng yếu, vô tinh…, bác sĩ sẽ có giải pháp can thiệp kịp thời.
4. Phát hiện các bệnh di truyền, có thể truyền sang em bé
Khi khám sức khỏe tiền hôn nhân, bác sĩ cũng sẽ khai thác tiền sử gia đình, tiền sử bệnh lý của vợ chồng bạn, trên cơ sở đó đánh giá liệu hai bạn có mang gen di truyền bệnh lý, có thể ảnh hưởng tới con cái sau này hay không.
5. Thể hiện trách nhiệm với bản thân và bạn đời
Nếu không biết được tình trạng sức khỏe của bản thân và bạn đời, hai bạn không thể lường trước những rủi ro có thể xảy ra sau khi về chung một nhà: Vợ hoặc chồng vô sinh, bị bệnh truyền nhiễm, con sinh ra dị tật… Khi đó, tình cảm vợ chồng không tránh khỏi sứt mẻ, thậm chí gãy gánh. Vì thế, hãy thể hiện trách nhiệm với mình và bạn đời bằng cách đi khám để tầm soát sức khỏe tiền hôn nhân. 6 tháng trước khi kết hôn là thời điểm thích hợp để khám sức khỏe tiền hôn nhân, giúp cặp đôi phòng tránh những rủi ro sau này.
Theo các bác sĩ Khoa Nam học và Y học giới tính, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, khám sức khỏe trước khi kết hôn không chỉ dành cho người "sắp cưới" mà phù hợp với cả những người trong độ tuổi sinh sản, nhất là thanh niên có kế hoạch kết hôn hoặc kết hôn muộn. Nội dung khám cũng không bó hẹp ở xét nghiệm sinh sản, mà cần được nhìn như một cuộc kiểm tra toàn diện: Đánh giá sức khỏe tổng quát, bệnh mạn tính, bệnh truyền nhiễm, rối loạn nội tiết và các yếu tố có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản cũng như sức khỏe thai kỳ. Với phụ nữ, việc phát hiện sớm thiếu máu, rối loạn nội tiết, bệnh tuyến giáp, tim mạch hay bệnh phụ khoa có ý nghĩa quan trọng, bởi nếu bỏ sót có thể làm tăng nguy cơ biến chứng cho cả mẹ và thai nhi.
Các chuyên gia khuyến cáo thời điểm phù hợp để khám là trước ngày cưới khoảng 3–6 tháng. Khoảng "đệm" này giúp người khám có thời gian điều trị, điều chỉnh lối sống, chuẩn bị tâm lý và tránh rơi vào trạng thái lo lắng, bị động khi phát hiện vấn đề sức khỏe sát ngày cưới.
Bối cảnh vô sinh, hiếm muộn gia tăng càng cho thấy giá trị của việc thăm khám sớm. WHO ước tính 1,9% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản bị vô sinh nguyên phát và 10,5% bị vô sinh thứ phát; đồng thời ghi nhận tỷ lệ vô sinh ở nam giới cũng đáng kể, với khoảng một nửa các cặp vô sinh nằm trong nhóm dưới 30 tuổi. Tại Việt Nam, Bộ Y tế cho biết khoảng 7,7% cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh sản, tương đương hơn 1 triệu cặp, đang gặp khó khăn về sinh sản và xu hướng vô sinh thứ phát tăng qua các năm. Trong bối cảnh ấy, khám sức khỏe trước khi kết hôn được xem là giải pháp giúp phát hiện sớm nguy cơ, tư vấn kịp thời và hạn chế hệ lụy đáng tiếc.
Đáng chú ý, Bộ Y tế vừa ban hành Quyết định số 3472/QĐ-BYT ngày 07/11/2025 hướng dẫn chuyên môn về tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn, thay thế hướng dẫn năm 2011. Hướng dẫn mới mở rộng nội dung theo hướng đầy đủ hơn, gồm khám tổng quát, sức khỏe sinh sản và di truyền; trong đó sàng lọc người mang gen bệnh tan máu bẩm sinh (thalassemia) được nhấn mạnh như một nội dung quan trọng để dự phòng rủi ro cho con cái. Văn bản cũng đề cao vai trò tư vấn trước – trong – sau khám, giúp người trẻ trang bị kiến thức về tình dục an toàn, phòng bệnh lây truyền qua đường tình dục và chủ động kế hoạch sinh con.
Như vậy, khám sức khỏe trước khi kết hôn không chỉ để "phát hiện bệnh", mà còn là cách để các cặp đôi bước vào hôn nhân với sự an tâm, hiểu biết và chủ động. Khi sức khỏe được chuẩn bị đúng cách, hạnh phúc gia đình cũng có thêm một nền móng vững bền./.
Lan Oanh, Anh Điệp