Chùa Trầm: Từ hào khí kháng chiến đến nguồn lực phát triển

Hào khí từ lời kêu gọi thiêng liêng

Trong chương trình "Ánh sáng Hồ Chí Minh - Đối thoại với lịch sử", điểm cầu Hang Trầm - chùa Trầm, phường Chương Mỹ gợi lại một không gian lịch sử đặc biệt gắn với Chủ tịch Hồ Chí Minh và những ngày đầu toàn quốc kháng chiến.

Tại đây, GS.TS Mạch Quang Thắng, nhà nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh, nhấn mạnh, Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến năm 1946 cần được đặt trong mạch tư tưởng "dĩ bất biến, ứng vạn biến" của Chủ tịch Hồ Chí Minh.9

Theo GS.TS Mạch Quang Thắng, sau Cách mạng Tháng Tám, đất nước ta đứng trước tình thế vô cùng cam go. Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã kiên trì mọi nỗ lực hòa hoãn, đàm phán để giữ gìn hòa bình, thể hiện rõ qua Hiệp định Sơ bộ ngày 6-3-1946 và các cuộc tiếp xúc, thương lượng sau đó. Tuy nhiên, khi thực dân Pháp quyết tâm xâm lược nước ta một lần nữa, mọi nỗ lực hòa bình đã đi đến giới hạn cuối cùng.

"Chúng ta đã nhân nhượng, bởi chúng ta muốn hòa bình. Nhưng về nguyên tắc, độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ và những quyền dân tộc cơ bản thì không bao giờ được nhân nhượng", GS.TS Mạch Quang Thắng phân tích.

Từ giới hạn không thể vượt qua ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát đi Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến, hiệu triệu toàn dân đứng lên bảo vệ Tổ quốc. Hang Trầm - chùa Trầm, nơi từng là trụ sở của Đài Tiếng nói Việt Nam trong những ngày đầu kháng chiến, vì thế trở thành một địa chỉ lịch sử đặc biệt. Trong tương quan lực lượng khi đó còn rất chênh lệch, vũ khí, trang bị của ta còn thiếu thốn, Người xác định đây phải là cuộc kháng chiến toàn dân, toàn diện; ai có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm, không có gươm súng thì dùng cuốc, thuổng, gậy gộc.

Theo GS.TS Mạch Quang Thắng, đó không chỉ là lời kêu gọi trong thời khắc sinh tử của dân tộc, mà còn là sự kết tinh bản lĩnh Hồ Chí Minh: Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc, đồng thời linh hoạt trong sách lược; mềm dẻo để giữ hòa bình khi còn có thể, nhưng kiên quyết chiến đấu khi độc lập, chủ quyền bị đe dọa.

Từ Hang Trầm - chùa Trầm, hào khí Toàn quốc kháng chiến năm xưa tiếp tục nhắc nhớ các thế hệ hôm nay về giá trị của độc lập, tự do và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Hào khí ấy đã được lịch sử chứng minh bằng thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đỉnh cao là Chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 7-5-1954, mở ra giai đoạn cách mạng mới cho đất nước.

Đứng trong không gian di tích hôm nay, GS.TS Mạch Quang Thắng cho rằng, Hang Trầm - chùa Trầm không chỉ là danh lam thắng cảnh, di tích văn hóa, mà còn là nơi lưu giữ ký ức cách mạng đặc biệt. Vì vậy, việc bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích phải gắn với giáo dục truyền thống yêu nước, nhất là đối với thế hệ trẻ trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.

Biến di sản thành nguồn lực phát triển

Từ chiều sâu lịch sử ấy, phường Chương Mỹ xác định bảo tồn Hang Trầm - chùa Trầm không chỉ là gìn giữ một di tích, mà còn là bồi đắp nguồn lực tinh thần cho phát triển địa phương.

Chia sẻ tại chương trình, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Chương Mỹ Phí Minh Hải khẳng định, Hang Trầm - chùa Trầm là danh lam thắng cảnh nổi tiếng, đồng thời là "địa chỉ đỏ" giàu giá trị lịch sử cách mạng. Đây là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần về thăm và làm việc vào các năm 1947, 1957 và 1966; là niềm tự hào lớn lao của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương.

Trong không khí trang nghiêm đúng dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng chí Phí Minh Hải bày tỏ niềm xúc động, tự hào khi được thay mặt cán bộ, đảng viên và nhân dân phường Chương Mỹ tri ân công lao trời biển của Người - vị lãnh tụ thiên tài đã hiến dâng trọn đời cho sự nghiệp cách mạng, cho độc lập, tự do của Tổ quốc và hạnh phúc của nhân dân.

Tiếp nối truyền thống ấy, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân phường Chương Mỹ xác định việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh phải được thể hiện bằng những việc làm cụ thể, thiết thực; trong đó có trách nhiệm gìn giữ, phát huy giá trị Khu di tích Hang Trầm - chùa Trầm.

Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Chương Mỹ Phí Minh Hải, địa phương đang tập trung tu bổ các hạng mục xuống cấp, hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận Hang Trầm - chùa Trầm là Di tích quốc gia đặc biệt; đồng thời đẩy nhanh dự án xây dựng khu trưng bày về Chủ tịch Hồ Chí Minh, tạo thêm động lực cho phát triển du lịch văn hóa - tâm linh trên địa bàn.

Cùng với công tác bảo tồn, phường Chương Mỹ đã và đang số hóa dữ liệu di tích bằng mã QR, hướng tới xây dựng hình ảnh 3D để người dân, du khách có thể tiếp cận lịch sử một cách trực quan, sinh động hơn. Đây là hướng đi phù hợp trong bối cảnh chuyển đổi số, giúp di sản không chỉ được lưu giữ trong không gian vật thể, mà còn được lan tỏa rộng rãi trên các nền tảng hiện đại.

Địa phương cũng lựa chọn Hang Trầm - chùa Trầm là nơi tổ chức nhiều sự kiện chính trị, văn hóa, thể dục thể thao; các lễ báo công, lễ kết nạp đảng viên, đoàn viên, đội viên và các hoạt động về nguồn. Qua đó, di tích trở thành không gian giáo dục truyền thống, bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa cho các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Phường Chương Mỹ xác định, bảo tồn di tích phải gắn với phát triển bền vững. Vì vậy, địa phương tập trung kết nối cụm di tích Hang Trầm - chùa Trầm với các làng nghề, sản phẩm đặc trưng; đẩy mạnh quảng bá hình ảnh di tích trên nền tảng số và các phương tiện truyền thông hiện đại; đồng thời tạo điều kiện để người dân tham gia phát triển du lịch, dịch vụ, giới thiệu văn hóa quê hương.

"Với sự quan tâm của thành phố và sự đồng lòng của nhân dân, Hang Trầm - chùa Trầm sẽ tiếp tục là niềm tự hào, bản sắc văn hóa và nguồn lực tinh thần quan trọng trong quá trình phát triển của Chương Mỹ hôm nay và tương lai", đồng chí Phí Minh Hải nhấn mạnh.

Từ hào khí Toàn quốc kháng chiến đến những việc làm cụ thể trong bảo tồn, số hóa và phát huy giá trị di tích hôm nay, Hang Trầm - chùa Trầm tiếp tục khẳng định vị trí đặc biệt trong đời sống tinh thần của người dân Chương Mỹ. Nơi đây không chỉ lưu giữ ký ức lịch sử về Chủ tịch Hồ Chí Minh và những ngày đầu kháng chiến, mà còn đang được đánh thức như một nguồn lực văn hóa, giáo dục, du lịch, góp phần xây dựng phường Chương Mỹ ngày càng giàu đẹp, văn minh, hiện đại.

Kim Nhuệ, Lan Oanh