Chủ đề năm nay nhấn mạnh trách nhiệm của gia đình, nhà trường và xã hội trong việc bảo vệ trẻ em trước những nguy cơ, rủi ro trên môi trường mạng; đồng thời trang bị cho các em kiến thức, kỹ năng số và kỹ năng an toàn trực tuyến, giúp trẻ em phát triển toàn diện cả về thể chất, tinh thần và nhân cách trong môi trường sống an toàn, lành mạnh.
Chủ đề "Trẻ em hạnh phúc, an toàn, vững bước trong kỷ nguyên số" cũng thể hiện tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Qua đó hướng tới thực hiện mục tiêu kép là tăng cường bảo vệ trẻ em và hỗ trợ các em phát triển lành mạnh, tích cực, nâng cao năng lực số, từng bước hình thành thế hệ công dân số Việt Nam trong tương lai.
Tháng hành động vì trẻ em là dịp để các cấp, các ngành và địa phương tiếp tục đẩy mạnh công tác chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em; thực hiện đầy đủ các quyền của trẻ em; xây dựng môi trường sống an toàn, thân thiện và lành mạnh. Bên cạnh đó, cần chú trọng chăm sóc sức khỏe thể chất, tinh thần, giáo dục đạo đức, kỹ năng sống cho trẻ em; tăng cường phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi bạo lực, xâm hại trẻ em. Đặc biệt, cần dành sự quan tâm nhiều hơn đối với trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ em vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, bảo đảm mọi trẻ em đều được yêu thương, học tập, chăm sóc sức khỏe và có cơ hội phát triển toàn diện.
Trong thời đại công nghệ số, ngành giáo dục và các cơ quan chức năng cần tăng cường giáo dục kỹ năng số, kỹ năng tự bảo vệ và phòng tránh các nguy cơ trên không gian mạng cho trẻ em. Các cơ quan báo chí, truyền thông, doanh nghiệp công nghệ và các nền tảng mạng xã hội cần nâng cao trách nhiệm xã hội, phát triển các sản phẩm và nội dung số an toàn, lành mạnh, giàu tính giáo dục; đồng thời xây dựng hệ sinh thái bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng theo hướng chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và ngăn chặn các nguy cơ xâm hại trẻ em.
Gia đình, nhà trường và xã hội cần thực sự trở thành ba trụ cột đồng hành cùng trẻ em trong thời đại số, giúp các em hình thành kỹ năng cần thiết, có khả năng nhận diện và phòng tránh những tác động tiêu cực trên không gian mạng, từ đó phát triển an toàn, lành mạnh và tự tin trong xã hội số.
Nguồn gốc và ý nghĩa Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6
Ngày Quốc tế Thiếu nhi được tổ chức vào ngày 1/6 hằng năm nhằm tôn vinh trẻ em và nhắc nhở toàn xã hội về trách nhiệm chăm lo, bảo vệ thế hệ tương lai.
Nguồn gốc của ngày lễ này bắt nguồn từ những tội ác chiến tranh mà phát xít Đức đã gây ra đối với trẻ em trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Rạng sáng ngày 1/6/1942, phát xít Đức bao vây làng Lidice của Tiệp Khắc (nay là Cộng hòa Séc), sát hại nhiều người dân vô tội và đưa hàng trăm trẻ em vào các trại tập trung. Hai năm sau, ngày 10/6/1944, chúng tiếp tục gây ra vụ thảm sát tại thị trấn Oradour của Pháp, trong đó có nhiều phụ nữ và trẻ em bị thiêu chết trong nhà thờ.
Để tưởng nhớ những trẻ em vô tội bị sát hại và kêu gọi các quốc gia quan tâm hơn đến công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em, năm 1949, Liên đoàn Phụ nữ Dân chủ Quốc tế đã quyết định lấy ngày 1/6 hằng năm làm Ngày Quốc tế Thiếu nhi. Từ năm 1950 đến nay, ngày 1/6 đã trở thành ngày hội của trẻ em trên toàn thế giới.
Ngày Quốc tế Thiếu nhi không chỉ là dịp để các em vui chơi, nhận được sự quan tâm và những món quà ý nghĩa từ gia đình, người thân mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm của toàn xã hội trong việc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em. Đây cũng là dịp để nâng cao nhận thức cộng đồng về quyền trẻ em, thúc đẩy các chính sách và chương trình hành động vì sự phát triển toàn diện của trẻ em.
Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6 ở Việt Nam
Việt Nam là quốc gia đầu tiên ở châu Á và là nước thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước của Liên hợp quốc về quyền trẻ em. Điều đó thể hiện sự cam kết mạnh mẽ của Nhà nước Việt Nam trong việc bảo đảm các quyền cơ bản của trẻ em.
Ngay sau khi đất nước giành được độc lập, ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6 và Tết Trung thu hằng năm đã trở thành những ngày hội dành cho thiếu nhi cả nước. Mặc dù trong hoàn cảnh cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp còn nhiều khó khăn, gian khổ, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn luôn dành tình cảm đặc biệt cho thiếu niên, nhi đồng và thường xuyên gửi thư chúc mừng các cháu nhân ngày Quốc tế Thiếu nhi.
Ngày nay, Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6 không chỉ là dịp để trẻ em được vui chơi, giải trí, nhận những món quà ý nghĩa mà còn là dịp để gia đình, nhà trường và toàn xã hội thể hiện sự quan tâm, chăm lo đối với thế hệ măng non của đất nước; cùng chung tay xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh, tạo điều kiện tốt nhất để mọi trẻ em được phát triển toàn diện và hạnh phúc./.
Lan Oanh (Tổng hợp)