Một số nội dung mới đáng chú ý như sau:
1. Quy định cụ thể, rõ ràng hơn về hành vi vi phạm
So với các quy định trước đây, Nghị định số 02/2025/NĐ-CP đã chuẩn hóa và cụ thể hóa các hành vi vi phạm trong lĩnh vực phí và lệ phí, qua đó giúp cơ quan quản lý và người thực hiện dễ nhận diện, dễ áp dụng.
Một số hành vi được quy định rõ gồm:
- Thu phí, lệ phí khi không có căn cứ pháp lý;
- Thu không đúng đối tượng, không đúng mức thu do cơ quan có thẩm quyền quy định;
- Không công khai, không niêm yết mức thu phí, lệ phí theo quy định;
- Chậm nộp, không nộp hoặc nộp không đầy đủ số tiền phí, lệ phí vào ngân sách nhà nước.
Việc quy định cụ thể từng hành vi giúp hạn chế tình trạng áp dụng không thống nhất trong thực tiễn.
2. Điều chỉnh, bổ sung mức xử phạt phù hợp với thực tiễn
Nghị định mới đã điều chỉnh mức phạt tiền theo hướng tăng tính răn đe, phù hợp với tính chất, mức độ vi phạm và tình hình thực tế hiện nay.
Mức xử phạt được phân định rõ:
- Giữa cá nhân và tổ chức vi phạm;
- Giữa các hành vi vi phạm lần đầu và vi phạm có tính chất nghiêm trọng.
Qua đó góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động thu và quản lý phí, lệ phí.
3. Bổ sung, làm rõ các biện pháp khắc phục hậu quả
Một điểm mới quan trọng của Nghị định số 02/2025/NĐ-CP là quy định đầy đủ, rõ ràng các biện pháp khắc phục hậu quả, không chỉ dừng lại ở xử phạt tiền. Theo đó, tổ chức, cá nhân vi phạm còn có thể bị:
- Buộc nộp lại vào ngân sách nhà nước số tiền phí, lệ phí thu trái quy định;
- Buộc hoàn trả cho tổ chức, cá nhân số tiền đã thu sai;
- Buộc thực hiện đúng quy định về công khai, minh bạch mức thu phí, lệ phí.
Các biện pháp này góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời tăng tính tuân thủ pháp luật.
4. Quy định rõ hơn về thẩm quyền xử phạt
Nghị định đã làm rõ thẩm quyền lập biên bản và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phí và lệ phí đối với từng chức danh, từng cấp quản lý.
Điều này giúp:
- Tránh chồng chéo trong quá trình xử lý vi phạm;
- Bảo đảm việc xử phạt đúng thẩm quyền, đúng quy định pháp luật.
5. Ý nghĩa đối với công tác quản lý ở cơ sở
Việc ban hành và triển khai Nghị định số 02/2025/NĐ-CP có ý nghĩa thiết thực đối với chính quyền cơ sở, đặc biệt là trong:
- Quản lý chặt chẽ hoạt động thu phí, lệ phí trên địa bàn;
- Phòng ngừa vi phạm, tiêu cực trong quá trình thực hiện nhiệm vụ;
- Nâng cao tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cơ quan, đơn vị;
- Bảo vệ quyền lợi chính đáng của Nhân dân.
Việc chấp hành nghiêm các quy định của Nghị định số 02/2025/NĐ-CP góp phần xây dựng nền hành chính minh bạch, kỷ cương, vì Nhân dân phục vụ.
Vân Anh – Chuyên viên VP HĐND và UBND phường