Giai cấp công nhân là lực lượng sản xuất cơ bản, trực tiếp hoặc gián tiếp vận hành tư liệu sản xuất. Họ là nhân tố chủ yếu quyết định sự phát triển của lực lượng sản xuất và nâng cao năng suất lao động xã hội.
Vị trí chính trị: Là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiên phong là Đảng Cộng sản Việt Nam.
Sứ mệnh lịch sử: Không chỉ đấu tranh giải phóng giai cấp, giai cấp công nhân còn mang sứ mệnh giải phóng nhân dân lao động và toàn xã hội khỏi áp bức, bóc lột, xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.
Tổ chức Công đoàn Việt Nam được hình thành tất yếu từ phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân và chịu sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng. Tổ chức trải qua nhiều tên gọi trước khi thống nhất tên gọi hiện tại:
* Công hội Đỏ (1929 - 1935)
* Nghiệp đoàn Ái hữu (1935 - 1939)
* Hội Công nhân Phản đế (1939 - 1941)
* Hội Công nhân Cứu quốc (1941 - 1946)
* Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam / Tổng Công đoàn Việt Nam (1946 đến nay)
Tổ chức Công đoàn Việt Nam được hình thành và phát triển qua chặng đường lịch sử hào hùng, đánh dấu bằng 13 kỳ đại hội với những dấu ấn chiến lược cốt lõi sau:
* Đại hội I (1950 - Thái Nguyên): Động viên công nhân, viên chức tham gia kháng chiến chống Pháp. Mục tiêu trọng tâm là sản xuất vũ khí, khí tài để kiến tạo hòa bình.
* Đại hội II (1961 - Hà Nội): Kêu gọi giai cấp công nhân đẩy mạnh phong trào thi đua xã hội chủ nghĩa, là hậu phương vững chắc chi viện cho miền Nam và phát triển kinh tế ở miền Bắc.
* Đại hội III (1974 - Hà Nội): Tập trung huy động sức mạnh của giai cấp công nhân cho công cuộc khôi phục, phát triển kinh tế và thống nhất đất nước.
* Đại hội IV (1978 - Hà Nội): Định hướng tổ chức phong trào thi đua lao động sản xuất, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh đất nước vừa thống nhất.
* Đại hội V (1983 - Hà Nội): Quyết định lấy ngày 28/7/1929 (ngày thành lập Tổng Công hội Đỏ Bắc kỳ) làm Ngày thành lập Công đoàn Việt Nam.
* Đại hội VI (1988 - Hà Nội): Đánh dấu bước ngoặt lịch sử khi quyết định đổi tên Tổng Công đoàn Việt Nam thành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Cùng với đường lối Đổi mới của Đảng, đại hội đặt trọng tâm vào việc làm, dân chủ và công bằng xã hội.
* Đại hội VII (1993 - Hà Nội): Chuyển hướng hoạt động để thích ứng với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.
* Đại hội VIII (1998 - Hà Nội): Đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển tổ chức công đoàn trong các thành phần kinh tế.
* Đại hội IX (2003 - Hà Nội): Tập trung nâng cao trình độ chuyên môn, tay nghề và giáo dục truyền thống cách mạng cho đội ngũ công nhân lao động trẻ.
* Đại hội X (2008 - Hà Nội): Đề ra nhiệm vụ đại diện, chăm lo bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của người lao động trong thời kỳ Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng.
* Đại hội XI (2013 - Hà Nội): Đổi mới phương thức hoạt động công đoàn, hướng mạnh về cơ sở, coi trọng công tác phát triển đoàn viên và thành lập tổ chức công đoàn ngoài khu vực Nhà nước.
* Đại hội XII (2018 - Hà Nội): Xác định mục tiêu xây dựng tổ chức công đoàn vững mạnh, chuyên nghiệp, là chỗ dựa tin cậy, vững chắc của người lao động.
* Đại hội XIII (2023 - Hà Nội): Diễn ra với phương châm "Đổi mới - Dân chủ - Đoàn kết - Phát triển". Đại hội đã thông qua Nghị quyết đặt trọng tâm vào việc đối thoại, thương lượng tập thể; đẩy mạnh phát triển đoàn viên; và xây dựng chủ tịch công đoàn cơ sở đáp ứng nhiệm vụ trong tình hình mới./.
Lan Oanh (Tổng hợp qua Internet)