Với kết cấu chặt chẽ, nội dung toàn diện và hàm lượng tư tưởng sâu sắc, chủ đề Đại hội không chỉ khẳng định nền tảng chính trị - tư tưởng của sự nghiệp cách mạng, mà còn định hướng rõ mục tiêu, động lực, phương thức và hệ giá trị phát triển đất nước đến năm 2030 và những năm tiếp theo.
Tác phẩm “Quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao!”. Tác giả: Hồ Sỹ Khải, tỉnh Nghệ An. Nguồn: Bộ VHTTDL.
Trong tiến trình chuẩn bị Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, việc xác định Chủ đề Đại hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện sự cô đọng cao nhất về tư tưởng chỉ đạo, mục tiêu tổng quát và khát vọng phát triển của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân. Chủ đề Đại hội không chỉ mang tính định hướng chính trị, mà còn có giá trị phương pháp luận sâu sắc, chi phối toàn bộ việc xây dựng các văn kiện, hoạch định đường lối và tổ chức thực tiễn sau Đại hội.
Chủ đề Đại hội XIV, với 64 chữ: "Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030; tự cường, tự tin tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội". Đây là sự kế thừa, phát triển sáng tạo các chủ đề đại hội trước, đồng thời phản ánh bước phát triển mới trong tư duy chiến lược của Đảng trước những biến đổi sâu sắc của tình hình trong nước và thế giới hiện nay.
“Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng” - Khẳng định nền tảng chính trị và vai trò lãnh đạo của Đảng
Cụm từ mở đầu của chủ đề Đại hội XIV mang ý nghĩa tư tưởng - chính trị đặc biệt sâu sắc. “Lá cờ vẻ vang của Đảng” là biểu tượng tập trung của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, của truyền thống cách mạng hơn 95 năm vẻ vang của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Việc đặt nội dung này ở vị trí mở đầu chủ đề cho thấy sự kiên định, nhất quán và không dao động của Đảng về vai trò lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp và toàn diện đối với Nhà nước và xã hội. Đây là sự tiếp nối tư tưởng xuyên suốt được khẳng định trong các văn kiện Đại hội XIII: “Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam”.
Ở chiều sâu lý luận, cụm từ này còn hàm ý yêu cầu không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng; xây dựng Đảng thực sự xứng đáng là đạo đức, là văn minh; mọi tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ, xứng đáng với vai trò lãnh đạo và niềm tin của nhân dân.
“Chung sức, đồng lòng” - Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc
“Chung sức, đồng lòng” là sự khái quát súc tích tư tưởng đại đoàn kết toàn dân tộc - một đường lối chiến lược xuyên suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam. Cách diễn đạt này nhấn mạnh không chỉ sự huy động nguồn lực, mà trước hết là sự thống nhất ý chí, đồng thuận xã hội và gắn kết lợi ích giữa các giai tầng, cộng đồng và chủ thể phát triển.
Trong điều kiện đất nước xây dựng, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế sâu rộng, các mối quan hệ lợi ích ngày càng đa dạng, phức tạp. Do đó, yêu cầu “chung sức, đồng lòng” thể hiện tư duy phát triển mới của Đảng, coi trọng vai trò chủ thể của nhân dân, bảo đảm hài hòa lợi ích, củng cố niềm tin xã hội, tạo nền tảng chính trị - xã hội vững chắc cho phát triển bền vững.
Mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 - Tầm nhìn chiến lược và tính hành động
Việc xác định mốc năm 2030 trong chủ đề Đại hội XIV thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược dài hạn của Đảng, gắn với dấu mốc 100 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây không chỉ là mốc thời gian mang ý nghĩa lịch sử, mà còn là thước đo năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và hiệu quả quản trị quốc gia.
Khái niệm “thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030” cho thấy tinh thần quyết tâm chính trị cao, tính kế thừa và nhất quán trong hệ mục tiêu chiến lược của Đảng; tinh thần quyết tâm chính trị cao trong tổ chức thực hiện; sự gắn kết chặt chẽ giữa tầm nhìn dài hạn và kế hoạch trung hạn, ngắn hạn; đồng thời khẳng định sự gắn kết giữa tầm nhìn chiến lược và tính hành động thực tiễn.
Các mục tiêu này bao trùm toàn diện các lĩnh vực: Kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại và xây dựng hệ thống chính trị. Điều đó phản ánh tư duy phát triển toàn diện, cân bằng và bền vững, không chạy theo tăng trưởng đơn thuần, mà coi trọng chất lượng phát triển và nâng cao đời sống nhân dân.
“Tự cường, tự tin” - Biểu hiện bản lĩnh và vị thế mới của dân tộc
Hai khái niệm “Tự cường” và “tự tin” được đặt song hành trong chủ đề Đại hội XIV mang ý nghĩa đặc biệt sâu sắc, phản ánh bản lĩnh dân tộc trong bối cảnh mới. “Tự cường” nhấn mạnh yêu cầu phát huy nội lực, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ; nâng cao năng lực tự quyết, tự bảo vệ; nâng cao khả năng thích ứng, tự phát triển trong mọi tình huống và chống chịu trước các cú sốc bên ngoài. Đây là sự phát triển mới trong tư duy chiến lược của Đảng trước những thách thức an ninh phi truyền thống, phụ thuộc chuỗi cung ứng và cạnh tranh công nghệ toàn cầu.
“Tự tin” là sự tự tin chiến lược, thể hiện bản lĩnh, niềm tin và khí thế của một dân tộc đã có đủ thế và lực mới, được xây dựng trên nền tảng những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử sau gần 40 năm đổi mới. Đó là sự tự tin dựa trên thành tựu thực tiễn, nền tảng lý luận và kinh nghiệm quản trị quốc gia ngày càng hoàn thiện. Đây là sự tự tin trong hội nhập, trong lựa chọn con đường phát triển và trong bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc.
“Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” - Khái niệm mới, tư duy mới và tầm nhìn phát triển mới
Lần đầu tiên khái niệm “Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” được đưa vào chủ đề Đại hội, thể hiện bước phát triển mới trong tư duy lý luận của Đảng. Khái niệm này không chỉ mang tính mô tả, mà còn hàm chứa định hướng chiến lược về một giai đoạn phát triển ở trình độ cao hơn, toàn diện hơn.
Khái niệm “Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam” không chỉ là một cách diễn đạt giàu hình ảnh, mà còn là một khái niệm tư duy chiến lược, hàm chứa nhận thức mới về vị thế, mục tiêu và con đường phát triển của đất nước trong giai đoạn lịch sử hiện nay. Đây không chỉ là một cách diễn đạt mang tính cổ vũ, mà là một khái niệm tư duy chiến lược - chính trị - phát triển, phản ánh sự chuyển biến về chất trong nhận thức và hành động của Đảng, Nhà nước và dân tộc ta trong bối cảnh mới.
Kỷ nguyên vươn mình có tư duy của huyền thoại Thánh Gióng, của con Lạc cháu Hồng; kết tinh trong dòng chảy lịch sử - hiện tại và tương lai của dân tộc Việt Nam văn hiến anh hùng và khát vọng vươn lên vượt mọi khó khăn.
“Kỷ nguyên vươn mình” không chỉ là sự tiếp nối của công cuộc đổi mới, mà là giai đoạn phát triển ở trình độ cao hơn, với yêu cầu: Đổi mới mô hình tăng trưởng theo chiều sâu; đẩy mạnh khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển con người Việt Nam toàn diện; nâng cao vị thế, uy tín và ảnh hưởng quốc tế của Việt Nam. Khái niệm này có giá trị khơi dậy mạnh mẽ khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, tạo nền tảng tinh thần quan trọng cho toàn xã hội.
“Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam” là sự kết tinh của nhận thức mới về thời đại, mục tiêu, vị thế, con người và con đường phát triển của đất nước, thể hiện khát vọng bứt phá, phát triển nhanh và bền vững, đưa Việt Nam vươn lên mạnh mẽ, tự tin, có trách nhiệm và có đóng góp xứng đáng trong cộng đồng quốc tế.
Hệ giá trị mục tiêu phát triển vì con người
Phần kết của chủ đề Đại hội XIV xác lập một hệ giá trị phát triển toàn diện, kết tinh giữa giá trị dân tộc, giá trị thời đại và giá trị xã hội chủ nghĩa: Hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc. Đây là sự kết hợp hài hòa giữa mục tiêu quốc gia - dân tộc và mục tiêu xã hội chủ nghĩa, giữa phát triển kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội.
Các giá trị này không tồn tại rời rạc mà có mối quan hệ hữu cơ, biện chứng, bổ sung và thúc đẩy lẫn nhau. Đặc biệt, việc nhấn mạnh “hạnh phúc” cho thấy sự phát triển sâu sắc trong tư duy của Đảng, coi chất lượng cuộc sống và hạnh phúc con người; coi con người là trung tâm, là thước đo cao nhất; là mục tiêu và là động lực của phát triển.
“Vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội” - Sự kiên định, tầm nhìn chiến lược và sáng tạo trong thực tiễn
Chủ đề Đại hội XIV khẳng định: “Vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội” là sự tiếp nối nhất quán lập trường chiến lược; khẳng định rõ ràng và dứt khoát con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của Việt Nam. Đây là sự khẳng định có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động phức tạp về mô hình phát triển và hệ giá trị.
Sự “vững bước” thể hiện bản lĩnh kiên định, nhưng đồng thời hàm chứa tinh thần đổi mới, sáng tạo, linh hoạt trong phương thức, bước đi và giải pháp thực hiện, phù hợp với điều kiện cụ thể của Việt Nam trong từng giai đoạn lịch sử.
Giá trị lý luận và thực tiễn của chủ đề Đại hội XIV
Chủ đề Đại hội XIV có giá trị lý luận sâu sắc trong việc phát triển tư duy về Đảng cầm quyền, về mô hình phát triển xã hội chủ nghĩa trong điều kiện kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế; toàn cầu hóa, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại. Đó là cơ sở chính trị - tư tưởng quan trọng để xây dựng các văn kiện Đại hội, hoạch định chính sách và tổ chức thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV, góp phần tạo sự thống nhất cao về nhận thức và hành động trong toàn xã hội.
Chủ đề Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam là sự kết tinh trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng phát triển của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân trong giai đoạn lịch sử mới. Với nội dung toàn diện, tầm nhìn chiến lược và giá trị nhân văn sâu sắc, chủ đề không chỉ định hướng cho Đại hội XIV, mà còn có ý nghĩa lâu dài đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.
Thiếu tướng, PGS, TS NGUYỄN VĂN SÁU
Phó viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam
Lan Oanh tổng hợp theo https://www.qdnd.vn